• Өмнөговь, Гурвантэс сум
    ХЭРМЭН ЦАВ
    Зургийг Ч.Батзаяа
  • Хөвсгөл аймаг
    САЯНЫ НУРУУ
    Зургийг Б.Эрдэнэбулган
  • Дундговь, Адаацаг сум
    СҮМ ХӨХ БҮРД
    Зургийг О.Мөнхнасан
  • Булган, Сэлэнгэ аймгийн зааг
    БАЛ ХАД
    Сэлэнгэ мөрөн
  • Өмнөговь
    БАЯНЗАГ
    Булган сум
  • Ховд, Булган сум
    БАЙТАГ БОГД
    Зургийг Н.Батсайхан
  • Булган аймаг
    БАЯН НУУР
    Зургийг Ч.Буянбадрах
  • Өмнөговь
    АЛАГ ХАВ ТОЛГОД
    Гурвантэс сум
  • Сүхбаатар, Дарьганга сум
    ГАНГА НУУР
    Зургийг Ч.Буянбадрах
  • Дундговь аймаг
    БАГА ГАЗРЫН ЧУЛУУ
    Дэлгэрцогт сум
  • Төв, Баян-Өнжүүл сум
    ЗОРГОЛХАЙРХАН УУЛ
    Зургийг Ч.Буянбадрах
  • Дорноговь, Эрдэнэ сум
    БҮРДЭНЭ БУЛАГ
    Зургийг Б.Баяр
  • Хэнтий, Дадал сум
    ГУРВАН НУУР
    Зургийг Б.Баяр
  • Хөвсгөл, Улаан-Уул сум
    ДЭЛГЭРХААН ОРГИЛ
    Хорьдол Сарьдагийн нурууны ноён оргил
  • Дундговь, Өлзийт сум
    ЦАГААН СУВАРГА
    Зургийг Б.Баяр
  • Увс, Ховд сум, Олон нуурын уулс
    ГООЖУУРЫН ХҮРХРЭЭ
    Зургийг Б.Баяр
  • Говьсүмбэр аймаг
    ЧОЙРЫН БОГД УУЛ
    Зургийг Ч.Энхбаатар
  • Дундговь, Өлзийт сум
    МОРИН ТОЛГОЙН ЦАВ
    Зургийг Ч.Буянбадрах
  • Баянхонгор, Галуут сум
    ОЛГОЙ НУУР
    Зургийг Б.Баяр
  • Увс аймаг, Сагил сум
    ҮҮРЭГ НУУР
    Зургийг Б.Баяр
  • Архангай, Өгийнуур сум
    ӨГИЙ НУУР
    Зургийг Б.Баяр
  • Ховд, Баян-Өлгий аймгийн зааг
    ЦАМБАГАРАВ УУЛ
    Зургийг Ч.Батзаяа
  • Говь-Алтайаймгийн Жаргалан, Баян-Уул, Хөхморьт сум
    МОНГОЛ ЭЛС
    Зургийг П.Болдбаатар
  • Баянхонгор
    ХАЙЛААСТ ХӨВ
    Зургийг З.Аззаяа
  • Говь-Алтай аймаг
    ХАРАНДАА ЧУЛУУ
    Тайшир сум
  • Төв, Баяндэлгэр сум
    ГҮН ГАЛУУТАЙ
    Зургийг Ч.Буянбадрах
  • Баянхонгор, Шинэжинст сум
    НОГООН ЦАВ
    Зургийг П.Отгонбаатар
  • Булган, Баян-Агт сум
    ШАРГА НУУР
    Зургийг Б.Баяр
  • ХОВД ГОЛ
    Зургийг Б.Баяр
  • Өмнөговь, Баян-Овоо сум
    ӨНДӨР БОГД
    Зургийг Ч.Буянбадрах
  • Өвөрхангай аймаг
    ОРХОНЫ ЦУТГАЛАН
    Бат-Өлзий сум
  • Дундговь, Өлзийт сум
    ӨӨШ МАНХАН
    Зургийг Н.Гансүх
  • Сэлэнгэ аймаг, Монгол-Оросын хилийн бүс
    САЙХАНЫ ХӨТӨЛ
    Зургийг Ч.Буянбадрах
  • Өвөрхангай аймаг
    ӨШГӨГИЙН НУРУУ
    Нарийнтээл, Баруун Баян-Улаан, Хайрхандулаан сумдын нутаг
  • Говь-Алтай, Бигэр сум
    УЛААН ЯВАР
    Зургийг Б.Баяр
  • Ховд аймаг
    ХӨХ СЭРХИЙН НУРУУ
    Зургийг Б.Эрдэнэбулган
  • Өвөрхангай
    ӨӨШ ШАХАЛГА
    Богд сум
  • Ховд аймаг, Үенч сум
    ҮЕНЧИЙН ХАВЦАЛ
    Зургийг Б.Баяр
  • Хөвсгөл
    ЭГИЙН ГОЛ
    Зургийг Б.Баяр
  • Өмнөговь аймаг, Сэврэй, Баяндалай сум
    ХОНГОРЫН ЭЛС
    Зургийг Б.Баяр
  • Төв аймгийн Эрдэнэсант, Өвөрхангай аймгийн Бүрд, Булган аймгийн Гурванбулаг сум
    ЭЛСЭН ТАСАРХАЙ
    Зургийг Б.Баяр
  • Увс аймаг
    ХАРХИРАА ТҮРГЭНИЙ УУЛС
    Зургийг Б.Эрдэнэбулган
  • Увс аймаг
    ЦАГААН ШУВУУТ УУЛ
    Зургийг Б.Баяр
  • Завхан аймаг
    УЛААГЧНЫ ХАР НУУР
    Зургийг Б.Эрдэнэбулган
  • Завхан аймаг
    ХУНТ НУУР
    Зургийг П.Болдбаяр
  • Баян-Өлгий аймаг
    ХОТОН НУУР
    Зургийг Б.Баяр
  • Баянхонгор аймаг, Богд сум
    ХОЛБООЛЖ НУУР
    Зургийг П.Отгонбаатар
  • Баянхонгор, Эрдэнэцогт сум
    ТАМЧИЙН ХАВЦАЛ
    Зургийг П.Отгонбаатар
  • Дорнод аймаг
    ШААЗАН НУУР
  • Говь-Алтай аймаг
    ЗАХУЙН БАЯНБҮРД
    Зургийг Д.Батболд

1. БАЙГАЛЬ, ТҮҮХ, ШАШНЫ ДУРСГАЛТ ГАЗАР

ӨНДӨР ГЭГЭЭН ЗАНАБАЗАРЫН ЦЭЦЭРЛЭГТ ХҮРЭЭЛЭН

Арвайхээр хотын төв цэнгэлдэх хүрээлэнгийн задгай талбайд саяхан нээлтээ хийсэн  “Өндөр гэгээн Занабазар” цэцэрлэгт хүрээлэн өдрөөс өдөрт тохижин өнгө нэмж байна. Энэхүү цэцэрлэгт хүрээлэнгийн цогцолборыг МУ-ын Засгийн газраас санхүүжүүлэн уран барималч Н.Оргил, архитекторч Д.Балдан нарын зураг төслөөр “Өндөр буянт холдинг” компани гүйцэтгэжээ. Мод бут тарих, зүлэгжүүлэх, цэцгийн мандал байгуулах, услалтын систем тавих ажлыг “УБ-цэцэрлэгжилт” компани тохижилтын ажлыг эхлүүлжээ. 1080м хамгаалалтын хашаан дотор 8 төрлийн 24000 мод бут тарьж 18100м.кв талбайг зүлэгжүүлж, 350м.кв цэцгийн мандал байгуулж, услалтын систем бүхий худаг гаргаж, цэцэрлэгээр салхилагч хүмүүст зориулан сүүдрэвчүүд, урт сандлууд, хогийн сав зэргийг байрлуулжээ. Мөн явган хүний зам засаж, автомашины зогсоол бий болгож, замын гэрэлтүүлгүүд хийж, харуулын байр барьж, гэрэл цацарч хөгжим эгшиглэдэг усан оргилуур хүртэл байгуулжээ.

Цэцэрлэгийн хойморт Өндөр гэгээн Занабазарын хүрэл хөшөөг 12м өндөртэйгээр урлажээ. 27м голчтой, давхар конус хэлбэрийн цутгамал төмөр бетон суурийн барилгыг музей зориулалттайгаар байгуулсан байна. Түүний дээр лянхуа цэцэг суурин дээр амирлангуй тайван дүрээр үзэгдэх Өндөр гэгээнийг босоо дүрээр залжээ. Баруун мутар нь сүсэгтэн олноо тэгшитгэн адисласан байдалтай, зүүн мутар нь ном айлдаж буй мутар лугаа адил чагч залбирлын байдалтай, зүүн мөрөн дээгүүр нь бадамлянхуа цэцгийн цомирлогоос “Өөрөө тодорсон гэгээн” болох Алтан Соёмбо урган гарсан байдалтай дүрсэлжээ.

Суурь буюу музейн барилга нь 9м өндөр, тойрог хэлбэртэй, түүнийг дагаад явган замтай, 4 зүг, 8 зовхисоос дээд тавцанд хүрэх явган шатаар холбогдсон байна. Энэхүү суурийн барилга нь Өндөр гэгээний бүтээн цогцлуулж байсан сүм дуганы олон загварт байдаг “тэлүүр нуруу”-ны даацын системд тулгуурлан хийгдсэн ба энэ нь өргөн уудам  орон зайг үүсгэдэг байна.

Өндөр гэгээн Занабазар нь XYI-XYIII зууны нэрт төлөөлөгч болох Микеланджело, Вуанаротти, Леонардо Да Винчи, Рафаэль Сант нартай эн зэрэгцэхүйц гайхамшигт уран бүтээлч хүн байсан бөгөөд Монголын ард түмний төдийгүй дэлхийн соёлт хүн төрөлхтний түүхэнд чухал хувь нэмэр оруулсан, эзэн Чингис хааны алтан ургийн удам угсааны эгэлгүй нэгэн гэгээнтэн байсан гэдгийг ирээдүй хойч үе маань үеийн үед бахархан дурсаж, үйл хэргийг нь мөнхжүүлэн алдаршуулж, бишрэл хүндэтгэлийг үзүүлж байх ёстой билээ.