• Архангай, Цэцэрлэг хот
    ЗАЯЫН ГЭГЭЭНИЙ ХҮРЭЭ
    Зургийг Б.Мөнхтуг
  • Сэлэнгэ аймаг, Баруунбүрэн сум
    АМАРБАЯСГАЛАНТ ХИЙД
    Зургийг Б.Мөнхтуг
  • Горхи Тэрэлжийн БЦГ
    АРЪЯАБАЛЫН СҮМ
    Зургийг Ч.Буянбадрах
  • Өвөрхангай, Хархорин сум
    ШАНХЫН ХИЙД
    Зургийг Ч.Буянбадрах
  • Өмнөговь, Ханбогд сум
    ДЭМЧОГИЙН ХИЙД
    Зургийг Б.Баяр
  • Өвөрхангай, Хархорин сум
    ЭРДЭНЭЗУУ ХИЙД, 108 СУВАРГА
    Зургийг Ч.Буянбадрах
  • Дорноговь аймаг
    ЭНЕРГИЙН ТӨВ
    Хамарын хийд
  • Дундговь, Сайхан-Овоо сум
    ОНГИЙН ХИЙД
    Зургийг Ч.Буянбадрах
  • Өвөрхангай, Хархорин сум
    АЛТАН СУВАРГА
    Эрдэнэзуу хийд
  • Хэнтий, Өмнөдэлгэр сум
    БАЛДАНБАРАЙВУН ХИЙД
    Зургийг Б.Баяр
  • Шивээт Улаан уул, Өвөрхангай, Архангай аймгийн зааг
    ТӨВХӨН ХИЙД
    Зургийг Ч.Буянбадрах
  • Өвөрхангай, Хархорин сум
    ГУРВАНЗУУ
    Эрдэнэзуу хийдийн цогчин сүм
  • Төв, Эрдэнэ сум
    ГҮНЖИЙН СҮМ
    Зургийг Б.Ариунболд
  • Дорнод, Халхгол сум
    ИХ БУРХАНТ ЦОГЦОЛБОР
    Зургийг Ж.Жаргалсайхан
  • Төв, Зуунмод хот
    МАНЗУШИРЫН ХИЙД
    Зургийг Ч.Буянбадрах
  • Булган, Бүрэгхангай ба Хишиг-Өндөр сумын зааг
    ЭРДЭНЭХАМБЫН ХИЙДИЙН ТУУРЬ
    Жаргалант хайрхан уулын ам
  • Амарбаясгалант хийд
    БОГД ЗОНХОВЫН СЭРЭГ ДҮР
    Зургийг Б.Мөнхтуг
  • Өвөрхангай, Хархорин сум
    ЦОГТ-АСАР СҮМИЙН ТУУРЬ
    Эрдэнэзуу хийд
  • Амарбаясгалант хийд
    ЖАРУН ХАШОР СУВАРГА
    Зургийг Б.Мөнхтуг
  • Дундговь аймаг, Сайнцагаан сум
    ЗАВА ДАМДИН ГАВЖ
    2007 онд байгуулсан.
  • Хамарын хийд, Өвгөн суварга
    ЛОВОН БАДАМЖУНАЙ
    Буддын шашны Улааны урсгалыг үндэслэгч
  • Дорноговь, Хүслийн хар уул
    ХАНБАЯНЗҮРХ УУЛ
    Зургийг Б.Батбаяр
  • Сэлэнгэ аймаг, Баруунбүрэн сум
    ХАНГАЛ БУРХАДЫН СҮМ
    Амарбаясгалант хийд
  • Богд хааны ордон музей
    СҮМИЙН ДЭЭВЭР
    Махранзын сүм
  • Амарбаясгалант хийд
    АЮУШИЙН СҮМ
    Сэлэнгэ, Баруунбүрэн сум
  • Дорноговь аймаг
    ХАМАРЫН ХИЙД
    Зургийг Б.Баяр
  • Төв аймаг, Борнуур сум
    АГЛАГ БҮТЭЭЛИЙН ХИЙД
    Зургийг Н.Цолмон

15. МУЗЕЙ, ТЕАТР, СОЁЛЫН ТӨВ

ТӨРИЙН ТҮҮХИЙН МУЗЕЙ

Монгол улсын Засгийн газрын 2005 оны 136 дугаар тогтоолоор  Төрийн түүхийн музейг Их эзэн Чингис хааны хөшөө, Төрийн ёслол хүндэтгэлийн өргөө цогцолборын бүрэлдэхүүн хэсэг болгон байгуулах шийдвэр гаргасан ба 2012 оны 1 дүгээр сарын 11-ний өдөр албан ёсоор нээгдсэн. Музей нь Парламентийн түүхэн хөгжлийн танхим, Шүүх засаглалын түүхэн хөгжлийн танхим, Төр ёсны түүхэн хөгжлийн танхим, Гүйцэтгэх засаглалийн түүхэн хөгжлийн танхим гэсэн байнгын үзүүллэгийн 4 танхим болон түр үзэсгэлэнгийн танхимтай.

Парламентийн түүхэн хөгжлийн танхим: Эртний улсуудын хаадуудын гаргасан хууль, зарлиг шийдвэр нь нийт улсын хэмжээнд заавал мөрдөн дагах ёстой хууль байсан. НТӨ III зуунаас ХX зууны эхэн хүртэл үед хууль тогтоох эрх мэдэл нь Хаант засгийн бүх эрхэнд хамаарч байлаа. 1924 онд БНМАУ-ын анхдугаар Үндсэн хуулийг батлахдаа парламентийн хоёр шаттай байхаар тогтоож тэдгээрийг Улсын их хурал, Улсын бага хурал хэмээн нэрлэсэн нь хөгжлийнхөө явцад өөрчлөгдөж өнөөгийн Улсын их хурал болон төлөвшжээ.

Шүүх засаглалын түүхэн хөгжлийн танхим: Эртний улсуудад хаан болон түүний томилсон түшмэлийн шууд эрхийн хүрээнд байсан шүүх эрх мэдэл ХХ зууны эхэн, дунд үед хууль тогтоох засаглалын хавсарга маягтай оршиж байсан. Улмаар 1992 онд шинэ Үндсэн хуулийг баталж түүнд Шүүх засаглалын эрх үүргийг тодорхойлохдоо бусад засаглалын хараат бус бүрэн бие даасан байхаар хуульчилж өгсөн нь эдүгээ үйл ажиллагаа өөрийн бүрэн эрхийн хүрээнд зөвхөн хуулинд захирагдан явуулах нөхцөл бүрдсэн байна.

Төр ёсны түүхэн уламжлалын танхим: Монголын төр ёсны 2200 гаруй жилийн баялаг уламжлалын түүхэн хугацаанд Монгол нутагт хэдэн арван тооны эзэнт улсыг байгуулж тэдгээрийг 200 гаруй хаад, хангууд захирч байлаа. Төрийн тэргүүн хэмээх ойлголт нь дэлхий нийтэд хаан эсвэл ерөнхийлөгч гэх мэт тодорхой эрх мэдэлтэй нийт улс даяар хүлээн зөвшөөрөгдсөн бие хүнийг илэрхийлдэг байна.

Гүйцэтгэх засаглалын түүхэн хөгжлийн танхим: Монголын эртний улсуудад хааны хэмжээлшгүй эрх мэдлийн хүрээнд гүйцэтгэх засаглалын эртний хэлбэр хэмээх ойлголтыг гүйцэтгэх засаглалд бүрэн хамааруулж байв. Хааны удирдлага түшмэл хэмээх ойлголтыг гүйцэтгэх засаглалын эртний хэлбэр хэмээн үзэж байв. Богд Жибзундамба хааны зарлигаар 1911 онд байгуулсан анхны 5 яам бүхий Засгийн газар нь анхны гүйцэтгэх засаглал болсон ба харьцангуй төрөлжсөн хэлбэр тогтож түүний тэргүүн буюу Ерөнхий сайд хэмээх ойлголт хүчтэй болж эдүгээ хүртэл Монголын түүхэнд 29 Ерөнхий сайд томилогдон ажиллаж байна.

Цахим мэдээллийн сан:  Монголын Төрийн түүхийн музей байгуулагдсанаас хойш төрийн өв соёлын хүрээнд мэдээлэл цуглуулан түүнийг олон нийтэд сурталчилж байна. Тухайлбал, Монголын эзэнт гүрний хаадын зоос, Юань гүрнийг үндэслэгч Хубилай хааны цаасан мөнгө, өнөөгийн үе хүртэлх цаасан дэвсгэртүүд, Монгол төрийн бэлгэдлүүд, Бөртэ чино, Гуа маралаас эхлэн Чингис хаан, түүний Алтан урагийн хаадын тухай зэргийг өгүүлэх цахим үзмэрүүдтэй.

Монгол төрийн ёслолд хэрэглэж байсан болон хэрэглэж байгаа сүлд, туг, далбаа, тамга, дууллыг хүндэтгэлтэйгээр залж, Хубилай хааны зарлигаар 1270 оны орчим бүтээсэн “Арван буянт номын цагаан түүх” зохиолд дурдсан “Хаан төрийн есөн их бэлгэ”, YIII Богд Жибзундамба хааны зарлигаар 1915 онд бичигдсэн “Зарлигаар тогтоосон Монгол Улсын хууль зүйн бичиг”-т заасан “Олноо өргөгдсөн Монгол улсын төрийн долоон эрдэнэ”, “Төрийн хан хуур” зэргийг байрлуулжээ. Эзэн Чингис хааны өлгий нутгаас авчирсан хөрс шороо, рашаан усны дээж, Чингис хааны Алтан ургийнхны бүтээн дээдэлж ирсэн хаадын овгийн тамганууд зэрэг олон зуун жил төрөө дээдлэн шүтэж ирсэн уламжлалыг илтгэх эд зүйлсийг дэлгэн үзүүлжээ.

Ерөнхий сайд агсан А.Амарын бичгийн ширээ, нүдний шил, Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Ж.Самбуу агсны хэт хутга, Ю.Цэдэнбал даргын тоглож байсан шатар, YIII Богд Жибзундамба хутагтын хүрэм, 1911 оноос хойш 5 удаа батлагдсан Төрийн сүлднүүд, ховор түүхэн гэрэл зурагнууд тавигджээ. Төрийн түүхийн музей нь Монгол улсад анхны цахим музей болох зорилт тавин ажиллаж түүхэн гэрэл зураг, дүрс бичлэгийг судлаачдын тайлбартайгаар нэгтгэн цахим үзмэрийн сангаа баяжуулж байна.


Хаяг:
Чингисийн Талбай-6, Төрийн Ордон, Сүхбаатар дүүрэг, Улаанбаатар, Монгол Улс

Цагийн хуваарь: 
      Мягмар-Ням гарагт үдээс өмнө 10:00-12:00, үдээс хойш 14:00-16:00 цагийн хооронд.
      Даваа гараг бүр амарна. Дотоод, гадаад ямар ч хүн үнэ төлбөргүй үзнэ. 

Төрийн албаны лавлах утас: 261009