• Архангай, Цэцэрлэг хот
    ЗАЯЫН ГЭГЭЭНИЙ ХҮРЭЭ
    Зургийг Б.Мөнхтуг
  • Сэлэнгэ аймаг, Баруунбүрэн сум
    АМАРБАЯСГАЛАНТ ХИЙД
    Зургийг Б.Мөнхтуг
  • Горхи Тэрэлжийн БЦГ
    АРЪЯАБАЛЫН СҮМ
    Зургийг Ч.Буянбадрах
  • Өвөрхангай, Хархорин сум
    ШАНХЫН ХИЙД
    Зургийг Ч.Буянбадрах
  • Өмнөговь, Ханбогд сум
    ДЭМЧОГИЙН ХИЙД
    Зургийг Б.Баяр
  • Өвөрхангай, Хархорин сум
    ЭРДЭНЭЗУУ ХИЙД, 108 СУВАРГА
    Зургийг Ч.Буянбадрах
  • Дорноговь аймаг
    ЭНЕРГИЙН ТӨВ
    Хамарын хийд
  • Дундговь, Сайхан-Овоо сум
    ОНГИЙН ХИЙД
    Зургийг Ч.Буянбадрах
  • Өвөрхангай, Хархорин сум
    АЛТАН СУВАРГА
    Эрдэнэзуу хийд
  • Хэнтий, Өмнөдэлгэр сум
    БАЛДАНБАРАЙВУН ХИЙД
    Зургийг Б.Баяр
  • Шивээт Улаан уул, Өвөрхангай, Архангай аймгийн зааг
    ТӨВХӨН ХИЙД
    Зургийг Ч.Буянбадрах
  • Өвөрхангай, Хархорин сум
    ГУРВАНЗУУ
    Эрдэнэзуу хийдийн цогчин сүм
  • Төв, Эрдэнэ сум
    ГҮНЖИЙН СҮМ
    Зургийг Б.Ариунболд
  • Дорнод, Халхгол сум
    ИХ БУРХАНТ ЦОГЦОЛБОР
    Зургийг Ж.Жаргалсайхан
  • Төв, Зуунмод хот
    МАНЗУШИРЫН ХИЙД
    Зургийг Ч.Буянбадрах
  • Булган, Бүрэгхангай ба Хишиг-Өндөр сумын зааг
    ЭРДЭНЭХАМБЫН ХИЙДИЙН ТУУРЬ
    Жаргалант хайрхан уулын ам
  • Амарбаясгалант хийд
    БОГД ЗОНХОВЫН СЭРЭГ ДҮР
    Зургийг Б.Мөнхтуг
  • Өвөрхангай, Хархорин сум
    ЦОГТ-АСАР СҮМИЙН ТУУРЬ
    Эрдэнэзуу хийд
  • Амарбаясгалант хийд
    ЖАРУН ХАШОР СУВАРГА
    Зургийг Б.Мөнхтуг
  • Дундговь аймаг, Сайнцагаан сум
    ЗАВА ДАМДИН ГАВЖ
    2007 онд байгуулсан.
  • Хамарын хийд, Өвгөн суварга
    ЛОВОН БАДАМЖУНАЙ
    Буддын шашны Улааны урсгалыг үндэслэгч
  • Дорноговь, Хүслийн хар уул
    ХАНБАЯНЗҮРХ УУЛ
    Зургийг Б.Батбаяр
  • Сэлэнгэ аймаг, Баруунбүрэн сум
    ХАНГАЛ БУРХАДЫН СҮМ
    Амарбаясгалант хийд
  • Богд хааны ордон музей
    СҮМИЙН ДЭЭВЭР
    Махранзын сүм
  • Амарбаясгалант хийд
    АЮУШИЙН СҮМ
    Сэлэнгэ, Баруунбүрэн сум
  • Дорноговь аймаг
    ХАМАРЫН ХИЙД
    Зургийг Б.Баяр
  • Төв аймаг, Борнуур сум
    АГЛАГ БҮТЭЭЛИЙН ХИЙД
    Зургийг Н.Цолмон

13. МОНГОЛЧУУДЫН ШАШИН ШҮТЛЭГ

ДҮРТЭДДАГВА БУРХАН

Говийн Y ноён хутагт Данзанравжаагийн шүтэж байсан Дүртэддагва бурхан нь Буддын шашны нимава буюу улааны урсгалын бурхан бөгөөд араг ясан дүртэй тул “үхээрийн газрын эзэн” хэмээдэг. Өөрийн эхнэр буюу “юүм”-ийн хамт эр эмийн үхэл хагацал, гэнэтийн аюул осол, хулгай зэлгийг номхотгон дардаг бурхан ажээ. Дүртэддагва бурханы тухай олон домог түүх бий. Урд төрөлдөө бурхан биш айхтар хулгай хийдэг нөхдүүд байжээ. Бурхан багш тэдний хулгай хийхийг нь болиулж ухааруулсан бөгөөд тэд бурхан багшид нүглээ наманчлахын тулд биенийхээ махнаас тасдаж өргөсөөр байгаад махан биегүй болж араг яс нь үлдсэн гэдэг.  Ийнхүү өөрсдийн гэмийг ухаарч махан биеэрээ төлөөс хийж нүглээ наманчилсан тэднийг бурхан багш “хулгай зэлгийгээс сэргийлэн хамгаалагч”, “тамын үүдийг сахигч бурхан” болгосон бөгөөд тэд бурхан багшид хулгай худлыг номхотгон дарж байх ам тангараг өргөжээ. Өөр нэгэн домогт бол, нэгэн цагт Дүртэддагва өөрийн эхнэрийн хамт амарч тухлан унтаж байх зуур хамаг юмаа хулгайд алдаж, тэр байтугай махан биеэ хүртэл хулгайд алджээ. Тэгээд тэрхүү айхтар шидтэй хулгайчийг дарж хашраасан эрдэм чадлаараа бурханы шидийг олж, хамаг амьтанг хулгай зэлгийд өртөхөөс сэргийлэн хамгаалагч бурхан болсон гэнэ. Бас нэгэн домогт, хоёр лам даяан хийж хол зам туулан явж хад агуйгаар бясалгал хийж олон хоног сарыг өнгөрүүлжээ. Гэтэл нэгэн өдөр хамаг хоол хүнсээ хулгайд алджээ. Тэгсэн ч гэсэн даяан бясалгалаа үргэлжлүүлж явсаар нэгэн өдөр өлбөрч үхжээ. Тэгээд хойд төрөлдөө хулгайч нарыг номхотгон дарах догшин дүрт бурхан болж эргэн мэндэлжээ.