• White-winged Snowfinch
    Цасны богшоодой
    Зургийг Мима Хисатоёо
  • Lesser Kestrel
    Зээрд шонхор
    Зургийг Ч.Буянбадрах
  • Eurasian Hoopoe
    Бөвөөлжин өвөөлж
    Зургийг Окамото Юкио
  • Demoiselle Crane
    Өвөгт тогируу
    Зургийг Ч.Буянбадрах
  • Pallas's Sandgrouse
    Монгол ногтруу
    Зургийг Мима Хисатоёо
  • Himalayan Griffon, Himalayan vulture
    Хималайн хажир
    Зургийг Окамото Юкио
  • Mongolian Ground Jay
    Монгол Хуланжороо
    Зургийг Ч.Буянбадрах
  • Ruddy Shelduck
    Хондон ангир
    Зургийг Ч.Буянбадрах
  • Little Owl
    Хотны бүгээхэй
    Зургийг Окамото Юкио
  • Amur Falcon
    Амарын шонхор
    Зургийг Ч.Буянбадрах
ТОО
0
0
0

9. МОНГОЛ ОРНЫ ШУВУУД

ХУН (ХУРУУТ ХУН)

ХУРУУТ ХУН

Lat: Cygnus olor (Gmelin, 1789)

Баг: Галуутан – Anserifоrmes

Овог: Нугасныхан – Anatidae

Rus: Лебедь-шипун

Eng: Mute Swan

Jap: Kobu-hakucho (コブハクチョウ)

Статус: Ховор зүйл. ДБХХ-ны Улаан дансны ангиллын шалгуураар “ховордож болзошгүй” зүйлд хамаарна.

Таних шинж: Биеийн урт 150 см, том биетэй‚ цагаан зүстэй. Хошуун дээрээ, духныхаа доод талд том булдруутай. Хамрын нүхний дээд тал хошууныхаа хянгатай хурц өнцөг үүсгэнэ. Духны булдруу‚ хошууны уг‚ завжны зах хар. Харин хошууны үндсэн хэсэг улаан. Хумс хар. Хөл сарвуу бүдэг хар.

Тархац‚ байршил нутаг: Европ‚ Бага Ази‚ ОХУ-ын Уссурийн хязгаар‚ Байгалийн чанад дахь нутагт өндөглөн зусна. Увс, Бөөнцагаан‚ Орог‚ Улаан нуур‚ Ховд голд тааралддаг. Гүехэн устай нуурт ихэвчлэн байршдаг.

Амьдралын онцлог: Хулсны хатсан гуурс, ургамлаар үүр засна. 7-9 өндөг гаргаж, 35 орчим хоног дарна.Дэгдээхий хурдан өснө.Ургамлын усан доорх үндэс‚ үндсэрхэг иш‚ нахиагаар голлон хооллоно.

Тоо толгой‚ хомсдох шалтгаан: 1962 онд Орог нуурт 22‚ Бөөнцагаан нуурт 2, 1974 онд Ховд голын Улаан уул орчимд 2, 1976 онд Улаан нуурт 8-ийг тэмдэглэжээ. Увс, Орог нуурт үржинэ. Бөөнцагаан, Өгий, Өлзийт, Буйр нуур, Ховд голд тааралдана.

Хамгаалсан байдал: 1973 оноос агнахыг хуулиар хориглож, улмаар Монгол улсын Засгийн газрын 2012 оны 7 дугаар тогтоолын хавсралтад ховор амьтнаар бүртгэсэн, Зэрлэг амьтдын нүүдлийн зүйлийг хамгаалах тухай конвенц, Зэрлэг амьтан ба ургамлын аймгийн ховордсон зүйлийг олон улсын хэмжээнд худалдаалах тухай конвенцийн хавсралтад орсон. Тархац нутгийг Увс нуурын дархан цаазат газарт хамруулахын зэрэгцээ Олон улсын ач холбогдол бүхий ус, намгархаг газар, ялангуяа усны шувууд олноор амьдардаг орчны тухай конвенцийн хавсралтад Орог, Бөөнцагаан, Буйр нууруудыг оруулсан.

Хамгаалах арга хэмжээ: Тархац, үржлийн биологийг судлан тогтоох, үржлийн нутгийн тайван байдлыг алдагдуулахгүйн тулд зусдаг, үрждэг газруудыг малын бэлчээрээс чөлөөлөх, хамгаалалтын менежментийг бий болгох, сурталчилгаа зохион байгуулах.

Эх сурвалж: Монгол улсын Улаан ном - 2013